Banksy’s werk is bij de meesten onder ons enkel bekend van zijn graffitikunst. De twee kussende Engelse politieagenten, het meisje met de ballonnen op de Israëlische muur, Mona Lisa met een geweer en de heren van Pulp Fiction met bananen, in plaats van pistolen in hun hand.
Erg benieuwd was ik, voor ik de expositie binnenstapte, wat voor geëngageerd en uitdagend werk Banksy nog meer gemaakt zou hebben.
Alleen al aan de buitenkant van het museum was te zien dat Banksy meer dan alleen tweedimensionaal werk maakt. Op het dak zat Ronald Mc Donald als een verdrietige clown, triest naar het straatbeeld te staren. Beschilderd met dikke tranen op zijn normaliter vrolijke gezicht.
Al stond het museum vol met veelzijdig en verrassend werk van deze “Graffiti-Artist”, wil ik het hier juist hebben over een installatie van Banksy. Deze is mij namelijk het sterkst bijgebleven, omdat ik het werkelijk geniaal gevonden, en helemaal up-to-date vind!
Looney Tunes
Het betreft een kooi die het meest wegheeft van een vogelkooi, maar dan buitenproportioneel groot en de ruimte deelt met nog minstens vijf evenzo, of nog grotere kooien. De kooi staat in de vrije ruimte, op de zwarte vloer, tegen de achtergrond van de zwarte museummuur. Op de kooi staat een felle, witte spot gericht, waardoor de kleine figuur die op het schommelstokje zit, mijn aandacht trekt. In eerste instantie denk ik een ongewoon gevormde papegaai bewegingloos te zien zitten. Wanneer ik echter dichterbij kom, zie ik dat het figuur Tweety is.
Maar niet de Tweety die ik ken van de Looney Tunes tekenfilms… Dus niet het gele, springlevende vogeltje dat vrolijk bij Grandma inwoont en altijd weer Sylvester te slim af is. Nee, deze versie van Tweety is een kaal, gerimpeld en oud uitziend wezen dat eens per minuut zijn ogen vermoeid opent en weer sluit. Een ongemotiveerde, uitgebluste entertainer die zit opgesloten in een kooi. En gelaten de blikken en meningen van bezoekers, over zich heen laat komen.
Copyleft
Naast het feit dat deze versie van Tweety erg knap gemaakt is; het is overduidelijk dat het Tweety betreft, al voldoet hij bijna aan geen van de typische uiterlijke kenmerken, vind ik dit werk van Banksy blijk geven van een sterke verbintenis en kennis van de wereld waarin wij leven. Het is een “super-geëngageerd” werk. Juist nu de discussie rondom copyright boven tafel begint te komen, maakt hij ongegeneerd een Looney Tunes figuur na.
In mijn hoofd komt wordt direct een verbinding gemaakt tussen Banksy’s Tweety en het verlengde copyright van Walt Disney.
Ik denk dat Banksy een duidelijk voorstander is van “copyleft”. En dat heeft hij op deze, schijnbaar lichtvoetige en humoristische manier, pakkend en niet te ‘obvious’ weten te communiceren.
Banksy zet te denken, en dat vind ik zeer te waarderen en benijdenswaardig. Een ieder die in de mogelijkheid is naar een expositie van Banksy te gaan; pakken die kans, een verrijkende ervaring!
Marchien
